ROMANIZM. Sztuka i religia.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Średniowiecze trwało w Europie prawie 1000 lat (od ok. VI do ok. XV w.). Były to czasy powstania państw i kształtowania się kultury europwjskiej. Jej podstawy stanowiły chrześcijaństwo, język łaciński i wzorce sztuki podporządkowanej religii. Szg3ególnym mementem był rok 1000, w którym spodziewano się końca świata. Związany z tym wzrost religijności stał się przyczyną rozwoju architekturey sakralnej.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

O sztuce romańskiej

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- dwa style w sztuce średniowiecznej - romanizm i gotyk

- sztuka podporządkowana religii , o funkcji  dydaktycznej i symbolicznej

- malarstwo w formie fresków oraz iluminacji (miniatur) w manuskryptach (inicjały, odrębne ilustracje, bordiury)

- rzeźba podporządkowana architekturze - portale i fasady kościołów dekorowane płaskorzeźbami, relefowe dekoracje kolumn itp.

- posągi Marii z Dzieciątkiem

- architektura sakralna i budowle obronne

- masywne bryły, grube mury, wąskie okna

- trójnawowe kościoły na planie krzyża łacińskiego z transeptem i absydą

- dwa typy sklepień: kolebkowe i krzyżowe

- zastosowanie łuku pełnego (pólkolistego)

- bogato zdobione naczynia liturgiczne, przedmioty symbolizujące władzę, relikwiarze, modlitewniki, inkunabuły, tapiserie

RODZAJE SKLEPIEŃ ROMAŃSKICH

sklepienie krzyżowe

sklepienie kolebkowe

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

ARCHITEKTURA
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Kościół w Aulnay (czyt.:olne), Francja, 1120-1140

Opactwo benedyktyńskie i miasteczko Mont Saint Michel, Francja, VIII w.

kolegiata Najświętszej Marii Panny i św. Aleksego w Tumie

Ilustracja z Księgi Kells przedstawiająca św.Jana, ok. 800

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

RZEŹBA

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

nadproże portalu katedry Św. Łazarza w Autun (Francja), ukazujące biblijną Ewę, ok. 1120

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

MALARSTWO

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

fresk z opactwa w saint-savin, Francja, ukazujący Abrahama i Lota, XI w.

Ilustracja z Księgi Kells przedstawiająca św.Jana, ok. 800

korona wotywna Recceswinta (czyt.recesfinta), 653-672

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
www.khanacademy.org
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ZADANIE:

Czerpiąc inspirację ze sztuki romańskiej zaprojektuj pierwszą literę swojego imienia.

SEKRET KSIĘGI KELLS 

ILUMINATORSTWO - proces zdobienia książki rękopiśmiennej, dokumentów rękopiśmiennych.

kells font

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ZADANIE NR 2 

Narysuj wnętrze katedry romańskiej.

wnętrze katedry romańskiej

BIZANCJUM. Ikony i mozaiki – sztuka na granicy wschodu i zachodu.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

Sztukę bizantyjską ukształtowały przedewszystkim religia oraz władza cesarska. Dzieła powstawały głównie na zamówienie władcy, a także dla uczczenia jego panowania. Cesarskie i kościelne zwierzchnictwo nad sztuką wymagało od niej pełnienia określonych funkcji - kultowej, dekoracyjnej i propagandowej - gloryfikującej władzę.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

SZTUKA BIZANTYJSKA

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄCE SZTUKĘ BIZANTYJSKĄ:

-  religia i władza cesarska
- połączenie filozofii i sztuki starożytnej Grecji, idei chrześcijańskich oraz dworskiej kultury cesarstwa

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

GŁÓWNE TYPY MALARSTWA:

- mozaiki i ikony o znaczeniu symbolicznym oraz stałych typach wizerunków postaci

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

PODSTAWOWE FUNKCJE SZTUKI:

- kultowa, dekoracyjna i propagandowa

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

FORMA:  

- schematyzm, silna stylizacja utrwalona przez powtarzanie niezmiennych form

- rzeźba związana z architekturą 

- dekoracje sarkofagów, ołtarzy, tronów biskupich

- pełne przepychu budowle sakralne

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

ARCHITEKTURA:  

- bazyliki, kościoły na planie centralnym
- pełne przepychu budowle sakralne 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  MOZAIKA  
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Orszak cesarzowej Teodory, mozaika z kościoła św.Witalisa w Rawennie, 548 r., Włochy

Chrystus Pantokrator - mozaika

W sztuce bizantyjskiej wykształciły się typy przedstawień w mozaikach i ikonach. Jednym z nich jest tzw.Chrystus Pantokrator, czyli Chrystus panujący nad światem, tronujący, w jednej ręce trzymający księgę, a drugą wykonujący gest błogosławieństwa. Przedstawienie to umieszczano najczęściej nad ołtarzem.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

IKONY 
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

Ikona przedstawiająca zaśnięcie Matki Bożej, Pinakoteka w Muzeach Watykańskich, XV w.

Deesis

 Kompozycja Deesis - w języku greckim oznacza - błaganie, modlitwę czy prośbę - ukazuje postać Chrystusa w centrum, z Marią i Janem Chrzcicielem po bokach.
 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

RZEŹBA

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

Tron arcybiskupa Maksymiliana, Muzeum Arcybiskupie w Rawennie, 545-553

Sarkofag z bazyliki św.Apolinarego w Rawennie

 Większość dzieł sztuki rzeźbiarskiej związana była z liturgią. Wypracowano różnorodne techniki obróbki kamienia - od delikatnego, konturowego reliefu do wykonywanych świdrem ornamentów o wyrazistych efektach światłocieniowych. 
 

  - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

ARCHITEKTURA

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Kościół Mądrości Bożej w Stambule, obecnie Hagia Sophia z dobudowanymi przez muzułmanów czterema minaretami

Kapitel z kościoła św. Witalisa w Rawennie

Kapitele wykonane z bloków marmuru mają kształt podwojonych kostek, koszy lub odwróconych piramid. Ozdabiają je stylizowane pędu akantu, wici roślinne i plecionki. Ponadto umieszczono na nich motywy figuralne o znaczeniu symbolicznym: orły, pawie, drzewa, baranki. Kapitele te były złocone i polichromowane.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 
Wczoraj i dziś: - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Ikona, Jezus Chrystus Pantokrator

Jerzy Nowosielski, ikona z cerkwi Podwyższenia Krzyża Świętego w Górewie Iławeckim

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ZADANIE NR 1

Wykonaj ikonę z wizerunkiem św. Jerzego walczącego ze smokiem.

Bułgarska ikona św. Jerzego walczącego ze smokiem

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Dekoracja szlagmetalem. Techniki pozłotnicze.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ZADANIE NR 2

Wykonaj ikonę z wizerunkiem współczesnego sacrum. Twój ulubiony bohater książki, gwiazda filmowa, gwiazda pop, święty.

Narysuj portret ołówkiem i pomaluj farbą akrylową. Złote elementy wykończ szlagmetalem.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

QUIZ - sztuka starożytnego Rzym

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ARCHITEKTURA
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

  - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

  - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 RZEŹBA / RELIEF

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

  

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 MALARSTWO - FRESKI I MOZAIKA

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

1. Łuk Konstantyna Wielkiego w Rzymie, 315 r. n.e.

2. Apollodoros z Damaszku, Panteon w Rzymie, 126 r. n.e. 

3. Łuk Tytusa w Rzymie

4. Kolumna Trajana, II wiek n.e. 

5. Detal reliefu z kolumny Trajana

6. Koloseum, I wiek n.e. 

7. Zamek Świętego Anioła, II wiek n.e.

8. Panteon w Rzymie, II wiek n.e. 

9 Wnętrze Panteonu 

10. Akwedukt w Pont du Gard, I wiek p.n.e.

 11. Forum romanum, VI w. p.n.e.

12. Pałac Dioklecjana

13. Portret konny Marka Aureliusza

14. Ara Pacis - relief przedstawiający procesję rodziny Augusta z Ołtarza Pokoju w Rzymie, 9 r. n.e.

15. Kamea z wizerunkiem cesarza Augusta, ok. 14-20 r. n.e.

16. Popiersie Karakalli

17. Wilczyca kapitolińska – rzeźba przypisywana Etruskom.

18. Mozaika z willi Hadriana w Tivoli

19. Portret młodej Panny z bogatego domu z Pompejów

20. Portret pary małżeńskiej z drugiej połowy I w. 

21. Iluzjonistyczny fresk z Pompejów